Öklid Elemanlar Euclid Elements Elementler

Öklid'in Elemanları



Türkçesi ve Notlar: Ali Sinan Sertöz



Öklid'in Elemanları TÜBİTAK tarafından basılmıştır.

TÜBİTAK'ın e-satış sitesinden alınabilir.
Karton Kapaklı  Sert Kapaklı




Teşekkürler
Kitabın basım sürecindeki heyecanımdan dolayı kitabın başına bir "Teşekkürler" bölümü eklemeyi unuttum. Affola.
Bu konu üzerinde çalışmaya başladığımda heyecanımı benimle paylaşan ve bu konuda üst üste üç yazı yazmama izin veren Bilim ve Teknik Dergisinin muhteşem ekibine her zaman minnettar kalacağım.
Kitabın basılmasına olumlu yaklaşan ve destekleyen her kademedeki yöneticilere içten teşekkürler.
Popüler Bilim Kitapları bölümündeki arkadaşlara yayıma hazırlanma sürecindeki destekleri, profesyonel katkıları ve tükenmeyen anlayışları için teşekkürler.
Bir de Tülin'e her şey için teşekkürler.

Arka Kapak Yazısı

Öklid, M.Ö. 300 yılları civarında İskenderiye'de yaşadığı düşünülen Antik Çağ matematikçisidir. Elemanlar adlı bu kitabında zamanının bilinen tüm matematiğini yalnızca beş belit ve beş genel kavramdan başlayarak sistematik bir şekilde yeniden kurgulamıştır.

Öklid, on üç cilt olarak yazdığı bu temel geometri ve sayılar kuramı kitabında her yeni önermeyi yalnızca başta verdiği belitleri, genel kavramları ve daha önce kanıtlamış olduğu diğer önermeleri kullanarak kanıtlar. Bu yönüyle Elemanlar, yazıldığı günden itibaren Doğu ve Batı dünyasının düşünce yapısını derinden etkilemiş ve bugünkü bilim paradigmasının doğuşuna öncülük etmiştir.

İki bin yıl boyunca her düşünen insanın başucu kitabı olmasının yanı sıra ders kitabı olarak da kullanılan Elemanlar'ın on üç cildinin tamamı ilk kez Türkçeye çevrildi.

Bu çevirinin başında Öklid'in Elemanları ve çeviride izlenen yaklaşımlar üzerine ayrıntılı açıklamalar yapıldı. Bazen arka sayfada devam eden kanıtları şekil üzerinde takip etmeyi kolaylaştırmak için çift sayılı sayfaların sol üst köşesinde gereken şekil yeniden verildi. Bir kısmı toplu hâlde kitap başlarında, bir kısmı kitap ortalarında, bir kısmı ise önermelerin içinde verilen tanımlar için bir toplu tanımlar dizini oluşturuldu. Son olarak önemli önermeleri kitap içinde bulmayı kolaylaştırmak için Seçme Önermeler Dizini eklendi.

Öklid'in Elemanları mantığın matematiğe uygulandığı bir başeserdir.


Ön kapakta görülen papirüs parçasının üzerinde Elemanlar’ın ikinci  kitabının beşinci önermesi bulunmaktadır. M.S. 75 ile 125 yılları arasında tarihlenen bu papirüs Elemanlar’ın en eski belgesidir. Günümüze ulaşan en eski Elemanlar yazması ise bu papirüsten yaklaşık yedi yüz yıl sonra yazılmıştır.


               (23 Eylül 2018 sürümü)


             
Bundan sonraki her sürüm, eğer gerek olursa, her yılın 23 Eylül'ünde olacak.
Bu tarih Hüseyin Rıfkı Tamani ustanın Usul-i Hendese'sini tamamladığı tarih olan 23 Eylül 1797'nin yıl dönümüdür.


Görüş ve önerileriniz için e-posta adresim:




Öklid'in Elemanları içerik tablosu
Kitap I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII XIII Toplamlar
Tanımlar 23 2 11 7 18 4 22 - - 16 28 - - 131
Önermeler 48 14 37 16 25 33 39 27 36 115 39 18 18 465
Yardımcı Önermeler
-
-
-
-
-
-
-
-
-
10
1
2
3
16
Doğal Sonuçlar
-
-
2
1
2
4
1
1
1
6
2
3
2
25
Belitler 5 - - - - - - - - - - - - 5
  Ortak Kavramlar  
5 - - - - - - - - - - - - 5
Toplamlar
81
16
50
24
45
41
62
28
37
147
70
23
23
647
 
Elemanlar'ın Eski Yunanca metninden seçmeler